Lời ý sáng sủa – Điều cần thiết để thuyết phục đám đông lắng nghe

Để soạn cuỄÍn này, tôi đã đọc non hai chục cuốn sách bàn về khoa nói trước công chúng, viết bằng Pháp văn, hoặc Anh văn, hay Hoa văn. Mỗi tác giả có một chủ trương khác. Ông thì trọng lý luận, ông trọng giọng nói và điệu bộ, ông thì chuyên dạy cách tìm ý và luyện lời. Nhưng cả thảy đều khuyên: Phải sáng sủa trước hết.

Vì bôh lẽ:

– Không gì bực mình cho thính giả bằng chú ý nghe mà vẫn không hiểu.
– Trong khi nghe, thính giả không có thì giờ suy nghĩ, bắt buộc phải theo dòng tư tưởng của diễn giả, không thể ngừng lại để ôn những ý dã diễn rồi.
– Trong số thính giả, có những người ít học và hầu hết đều chưa quen với đầu đề, tư tưởng và lời lẽ của diễn giả.
– Ta tưởng lầm rằng người khác hiểu ta, sự thật thì cả những người thông minh nhất cũng hiểu ta rất ít.

Mà muốn cho thính giả hiểu ta thì ý và lời của ta phải thật sáng sủa.


* Làm sao cho ý được sáng sủa?

a) Chính bạn phải thật hiểu rõ vấn đề bạn diễn mới có thể làm cho người khác hiểu nó được. Nếu tư tưởng của bạn mập mờ thì lời của bạn cũng sẽ lúng túng; trái lại: “Ý mà sáng thì lời tất rõ và những tiếng dể diễn ý đó sẽ hiện ra dễ dàng” (Boileau).

b) Đừng bao giờ ra ngoài đề. Diễn thuyết cũng tức như dắt dẫn thính giả theo một con đường để tới đích nào đó.

Nếu bạn dắt họ di thẳng tới đích thì họ dễ nhớ được lối, nếu thỉnh thoảng bạn ngừng lại, thơ thẩn vào coi một ngôi miếu, một khu vườn ở xa đường, tất nhiên họ sẽ hoang mang và quên hướng.

c) Bạn lại nên lựa con đường ngắn nhất, nghĩa là chí kể những điều quan trọng thôi.

Những lúc rảnh, tôi thường tập cho học sinh của tôi nói. Tôi ra một đầu đề cho họ soạn trước rồi lên bảng nói trong năm phút. Lần nào tôi cũng dặn kỹ:

“Một người Mỹ khuyên trong một giờ đừng nên diễn quá ba điểm quan trọng, nếu không thính giả ra về sẽ quên hết. Các em chỉ nói trong năm phút, thì cũng đừng bắt bạn bè nhớ quá ba điểm quan trọng. Cho họ nhớ hai điểm hoặc một điểm quan trọng thôi thì càng tốt”.

Mặc dầu vậy, vẫn có những em diễn tới sáu, bảy ý quan trọng ngang nhau, thành thử ai nghe tới đoạn giữa cũng đã quên mất đoạn đầu.

Tham khảo thiết kế menu quán trà sữa, đồ uống nhanh.


Mà chẳng riêng các em, người lớn chúng ta cũng có tật ấy. Chúng ta đều rườm rà quá. Tật ấy khó sửa lắm, nhưng càng khó lại càng phải gắng. Xin bạn đổi tiếng “écrire” ra tiếng “parler” trong câu sau này của Boileau rồi chép lên giấy, dán lên tường, trước bàn viết của bạn:

“Qui ne sut se bomer ne sut jamais écrire”

Và tôi xin nhắc bạn rằng kiếm được mười ý rồi, khi nào bỏ đi sáu bảy mà không thấy tiếc, những ý còn lại mới có thể làm cho thính giả chú ý nghe được.

d) Đừng lý thuyết viển vông, phải trưng nhiều thí dụ. Huệ Tử, một hiền triết thời cổ ở Trung Quôc đã nói một câu rất xác đáng đôi với phương pháp giáo khoa và diễn thuyết: “Nói với ai là đem cái người ta biết làm thí dụ cho cái người ta chưa biết để khiến người ta biết”.

e) Đưa ra nhiều chứng cớ. Tuyên bô suông rằng nhiều người hồi nhỏ ít học mà sau làm được những sự nghiệp vĩ đại thính giả tất không tin. Bạn phải dẫn chứng. Kể những tên như Nguyễn Huệ, Lê Văn Duyệt chẳng hạn, và nếu có thể được kể cả những người đương thời hiện còn sống ngay trong tỉnh, trong xứ.

Như vậy chưa đủ, bạn lại còn phải chỉ rõ đời những danh nhân ấy hồi nhỏ khổ sở ra sao, tại sao không được học nhiều và sau thành công ra sao nữa.

f) Tránh thói mơ hồ, một thói chung của mọi người. Tôi đã hỏi hàng chục người đánh cá: aTừ sáng tới giờ chú đánh được bao nhiêu cá”? Cả chục người đều đáp:

– Không được bao nhiêu.

Không được bao nhiêu là bao nhiêu. Thật tôi không hiểu. Không phải họ có ý giấu tôi đâu. Họ chỉ quen thói mơ hồ thôi.

– Lương của thầy được bao nhiêu?

– Cũng đủ ăn.

Anh đánh bài ăn được bao nhiêu?

– Trên môt trăm.

Trên một trăm là 10lđ hay 130đ, 140đ.

– Trò này làm biếng lắm.

– Làm biếng cách nào? Môn nào nó cũng làm biếng hay có môn nó siêng? Nó ham chơi không. Hay là vì yếu đuối, sức học kém mà sinh chán học? Trong một ngày nó làm những việc gì? Khi ngồi vào bàn học vẻ mặt nó ra sao?

Biết bao lần tôi bực mình về những câu mơ hồ như vậy.

Tham khảo thiết kế bìa đĩa CD

 

Leave a Reply

avatar
  Subscribe  
Notify of
kem duong da tot nhat cho mọi người phù hợp với mọi loại da và dịch vụ quay phim cướidịch vụ sáng tạo nội dung toàn quốc